17 september | Scoliose & ouderen | Een terugblik

De uitgegroeide wervelkolom

Belasting en belastbaarheid:  daarmee trapte Jan Pijl, Schroth- en manueel therapeut in Hilversum mee af. Na een korte inleiding en een toelichting op de toepassing van Evidence Based Practice, stond even later de zaal op 1 been, terwijl Jan de begrippen balans, heup en rug toelichtte.  Geanimeerd en met een goede interactie met de toehoorders.

De aspecten ‘mentaal’ en ‘fysiek’ werden toegelicht, waarbij Jan het belang van dagelijkse beweging en het tijdig rust nemen benadrukte.  Ook de relatie tussen mentaal en fysiek werd praktisch toegelicht, en wel met de 12 minuten regel.  De toelichting hierbij : je kunt pas zeggen dat je te moe bent om te bewegen, als je 12 minuten hebt gelopen of gefietst.

Paul Willems, orthopedisch chirurg en hoogleraar te Maastricht, vervolgde de bijeenkomst met zijn presentatie “Volwassenen: degeneratieve scoliose”.   Op latere leeftijd neemt de curve of kromming van de wervelkolom toe ten gevolge van degeneratie en slijtage.  Er is dan sprake van een zogenoemde “de novo” scoliose of een progressie ( lees: verergering ) van de idiopathische curve.

Dit komt voor bij 15% van de mensen van 60 jaar en ouder.

Benadrukt moet worden dat hier nauwelijks onderzoek naar wordt gedaan. Niet in Nederland, maar ook niet in het buitenland ( opmerking van de redactie ).

De meest voorkomende klachten zijn pijn, vermoeidheid en neurogene claudicatie. Dit laatste is een rugklacht die ontstaat doordat er een vernauwing in de lumbale (lagere deel van de) wervelkolom aanwezig is.

Een belangrijke factor is osteoporose, of wel botontkalking.  Door osteoporose ontstaat er een significant groter risico op wervelfracturen, waardoor de wervelkolom gaat buigen in een niet-natuurlijke richting.   De hierbij behorende (klinische) consequenties : een significant verhoogd fractuur (lees: breuk) risico, veel pijn en beperkingen in de beweegbaarheid / invaliditeit en een verhoogde premature mortaliteit ( een verhoogde kans op vroegtijdig overlijden ).

Sterke botten verkleinen de kans op osteoporose bij het ouder worden. De sterkte van het bot wordt bepaald door ‘bot volume fractie / botdichtheid’ en kan bepaald worden door een zogenoemde DEXA meting. Benadrukt werd dat ook de botten, net zoals de spieren, door training en belasting (lees: veel beweging) sterker kunnen worden.

Na een korte pauze met beweging werd de bijeenkomst vervolgd door de presentatie van Marijke Stuiver.  Marijke Stuiver is met haar uitgebreide en brede opleidingen op het gebied van de Scoliose Specifieke Oefentherapieën, een goed voorbeeld van een breed opgeleide scoliose specifieke therapeut.

Haar opzet van de presentatie bevatte een drietal elementen: wat gebeurt er bij een verouderende (scoliose-)rug, welke soorten en oorzaken van pijn zijn te benoemen en adviezen voor de dagelijkse dingen.

De veel gehoorde vermoeidheidsklacht is volgens Marijke veel te algemeen en een (para)medicus kan daar weinig mee. Scherpe, lokale pijn aan de zijkant van de rug duidt meestal op het zogenoemde Rib-tip-syndroom.  In de binnenbocht van de wervelkolom komen de onderste ribben tegen de bekkenrand aan.  Tintelende, snijdende en streepvormige pijn duidt meestal op een beknelling van de zenuw. Vaak kan hierbij alleen een neuroloog en/of pijnbestrijder uitkomst en verlichting bieden.

Regelmatig gebruikte Marijke het white-board om in kleurrijke tekeningen en schetsen haar betoog nader toe te lichten.  Bij een oefening met de zaal werd even later niet geschroomd om collega therapeut Truus van den Hoek naar voren te roepen, waarbij Truus pontificaal tegen een deurpost werd geplaatst en Marijke haar presentatie op levendige wijze kon toelichten.

Marijke stond uitgebreid stil bij de vraag : “ Wat kun je zelf doen ? “.  Met het onderscheid in de novo scoliose en de verouderende (meestal idiopathische) scoliose als achtergrond, werden een aantal tips en oefeningen gepresenteerd.

Na afloop werd in kleinere groepjes nog geanimeerd en gezellig nagesproken over de presentaties, werden ervaringen uitgewisseld en keerden de meesten met nieuwe inzichten en hoop huiswaarts.

Vanaf deze plaats worden de gastsprekers nogmaals hartelijk bedankt!